Kategori: Makaleler

Sağlık Çalışanlarına Yıpranma Payı Geriye Dönük Olacak mı? Tarihsel Arka Plan: Yıpranma Payı Uygulamasının Kökeni Meslekî riskler ve ağır çalışma koşulları temelli olarak, belli meslek gruplarına erken emeklilik veya ek süre tanıyan bir düzenleme olan yıpranma payı (ya da fiili hizmet süresi zammı) Türkiye’de ilk olarak kamu çalışanlarına yönelik olarak gündeme gelmiştir. [1] Zamanla sağlık çalışanlarının da bu kapsama alınması talebi artmış; yoğun bakım, acil servis, ameliyathane gibi birimlerde çalışan hekim, hemşire ve diğer sağlık personelinin çalışma koşulları “yıpratıcı” sayılabilir hale gelmiştir. [1] 2018 tarihli düzenlemelerle, sağlık çalışanları için fiili hizmet süresi zammı kapsamında bazı hükümler getirilmiştir: örneğin, belirli unvanlarda çalışanlar…

Herkese merhaba! Bugün, dilimizin gizemli ve eğlenceli köşelerinden birine dalacağız: “Taskinlik yapmak” ne demek? Evet, doğru duydunuz! Bu kavram, hem komik hem de düşündürücü bir şekilde hayatımıza girebilecek bir şey. “Taskinlik” dediğinizde, aklınıza belki de bir “Yapmam gereken bir şey var ama erteliyorum” hissi gelir. Ama gelin, bu terimi biraz daha derinlemesine inceleyelim. Hem de eğlenceli bir bakış açısıyla! Taskinlik Yapmak: Sadece Bir Bahane mi, Gerçekten Yardımcı mı? İlk başta şöyle bir soru soralım: Taskinlik yapmak, gerçekten bir şeyler yapmak mı, yoksa sadece bir bahaneye mi dönüşüyor? Türkçe’de belki de en çok sevilen “yapılacak işler” arasında yerini alan taskinlik, aslında…

NOR Denizcilik Ne Demek? Bir Yolculuğun Ardındaki Hikâye Bir sabah, gözlerini denizin derin maviye bürünmüş yüzeyine açan Ahmet, yelkenin rüzgarla dans ettiği sesi duyduğunda içindeki huzurun tarifsiz olduğunu hissetti. Denize olan tutkusu, ona her zaman bir yön, bir hedef sunmuştu. Ama bu sabah, sanki her şeyin bir anlamı vardı. Geçen yıl yaptığı deniz yolculuklarında, NOR teriminin defalarca duyduğunda ne anlama geldiğini sorgulamıştı. Bu sözcük, belki de yalnızca denizcilerin bildiği bir sır gibi geliyordu. O an, yelkenini çekip, kıyıya yaklaşırken aklındaki soruya yanıt aramaya karar verdi. Ahmet, çözüm odaklı bir adamdı. Her zaman her şeyin mantıklı bir çözümü olmalıydı. Ama deniz,…

Kalburabastı, Toplumsal Yapılar ve Kalori: Bir Sosyolojik Bakış Bir Sosyologun Gözünden Toplumsal Yapı ve Yiyecek İlişkisi Yiyecekler, sadece biyolojik ihtiyaçlarımızı karşılamakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal yapının, kültürün ve cinsiyet rollerinin bir yansımasıdır. Bir sosyolog olarak, günümüzde insanların tükettiği her besinin bir hikâyesi olduğuna inanırım. Bu hikâyeler, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratiklerle şekillenir. Yiyeceklerin üzerimizdeki etkisi de bu bağlamda daha derin bir anlam taşır. Her gün yenilen basit bir tatlı, örneğin kalburabastı, bu dinamiklerin incelenmesine olanak tanır. Kalburabastı, Türk mutfağının vazgeçilmez tatlılarından biridir, ancak derinlemesine incelendiğinde, sadece bir tatlı olmanın ötesine geçer ve toplumsal yapılarla bağlantılı bir öğe olarak…

Merhaba sevgili okur — bugün, belki de çoğunuzun görmüş olduğu ama hakkında hiç düşünmediği bir konuyu birlikte keşfe çıkalım: Kan alma tüplerinin renkleri ve bu renklerin neye göre belirlendiği. O tüpler yalnızca renkli kapaklı küçük objeler değil; tıbbi testlerin doğruluğunu güvence altına alan bilimsel araçlardır. Gelin, bilimin diliyle ama herkesin anlayacağı şekilde bu kodları çözmeye çalışalım. Kan Tüpü Nedir, Neden Renkli? Modern tıpta, bir kişiden kan örneği almak genellikle Vacutainer türü vakumlu kan alma tüpleriyle yapılır. Bu tüpler; steril, vakumlu, cam ya da plastik yapıda olur. Tüpün içinde ya kanın pıhtılaşmasını sağlayan ajanlar ya da pıhtılaşmayı önleyen antikoagülan maddeler veya…

Mami Kime Denir? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyat, kelimelerin gücünü ve anlatıların dönüştürücü etkisini her zaman vurgular. Her kelime, bir anlam yığını ve her anlatı, bir toplumun kültürel dokusunu bir arada tutan bir tuvali oluşturur. Kelimeler, bazen basit birer iletişim aracından çok daha fazlasıdırlar; bir kişiliği, bir dönemi veya bir toplumu betimlerler. Bu yazı, bir kelimenin, bir kavramın zamanla nasıl farklı anlamlar kazandığını ve farklı edebi metinlerde nasıl şekillendiğini incelemeyi amaçlıyor. O kelime de “Mami”. Peki, mami kime denir? Edebiyatın ışığında bu sorunun cevabına yaklaşalım. Mami: Anlamın Katmanları Türkçeye Arapçadan geçmiş olan “mami” kelimesi, ilk bakışta sadece bir anlam taşıyor…

Dosya Sıkıştırma Nasıl Yapılır? Bilimsel Bir Yaklaşımla Keşfe Çıkalım Bir dosya sıkıştırma işlemi, bilgisayar dünyasında hepimizin karşılaştığı ama çoğu zaman ne olup bittiğini tam olarak anlamadığımız bir süreçtir. Bilgisayarlarımızda sıkça kullandığımız ZIP veya RAR formatları, bir dosyayı daha küçük hale getirebilmek için oldukça faydalıdır. Ancak bu basit işlemde ne tür bilimsel prensiplerin yattığını hiç merak ettiniz mi? Bilimsel bir merakla bakıldığında, dosya sıkıştırma sadece bir teknik işlem değil, veri kodlaması, algoritmalar ve matematiksel modellerin birleşimidir. Gelin, dosya sıkıştırmanın ardındaki bilimsel süreçleri keşfedelim. Dosya Sıkıştırma Nedir ve Neden Gereklidir? Dosya sıkıştırma, verilerin daha az yer kaplayacak şekilde kodlanması işlemidir. Günümüzde her…

Kağıt Balığı Var Mı? Antropolojik Bir Bakışla Kültürel Anlamların Derinliklerinde Kültürlerin Çeşitliliği: Bir Antropoloğun Merakı Kültürler, insanlık tarihinin en derin ve zengin hazineleridir. Her bir kültür, kendine özgü ritüeller, semboller ve anlamlarla şekillenir. Ancak, bazen bir kavramın derinliklerine inmeye çalışırken, oldukça sıradışı ve garip bir soru gündeme gelir: Kağıt balığı var mı? Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliğine olan ilgim, bu tür sorulara farklı bir açıdan bakmamı sağlıyor. Birçok topluluk, balığı sadece bir gıda kaynağı olarak değil, aynı zamanda ritüel anlamlar taşıyan bir sembol olarak da görür. Fakat kağıt, her ne kadar modern yaşamın vazgeçilmezi olsa da, doğada yaşayan bir canlı…

Kaç Çeşit Kalıp Var? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Analiz Toplumların içindeki normlar, değerler ve sosyal yapılar insanları şekillendirir. Bu yapıların bireylerin davranışlarını nasıl etkilediğini, toplumsal rolleri nasıl inşa ettiğini merak eden bir araştırmacı olarak, toplumun her bir bireyini farklı bir kalıptan geçerken görmek ilgi çekicidir. Bu kalıplar, bazen fiziksel bir giysi şablonu gibi belirli, tanımlı bir formu işaret eder; bazen de toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler gibi soyut yapıları ifade eder. Bu yazıda, kaçı kalıp var sorusuna yalnızca teknik bir bakışla değil, toplumsal ve kültürel bir analizle yaklaşacağız. Çünkü giysi kalıplarından, sosyal yapıları şekillendiren “toplumsal…

ASM Görevleri Nelerdir? Bir akşam, kasabanın sakinliğinde bir telefon çaldı. Elif, sabah işine gittiğinden beri evin her köşesinde bir sessizlik vardı. Yalnızlığı bazen çok seviyor, bazen de o kadar derin hissediyordu ki. Bir anda telefonun sesi ona “gelen bir haber” gibi geldi. Gözleri parladı. Arayan, yıllardır birlikte çalıştığı sağlık ocağındaki meslektaşı, Serkan’dı. “Elif, bu akşam hastanede olmam gerek, ama bir işim var,” dedi Serkan. “Sana anlatmak istediğim bir şey var, bu gece sana uğrayıp konuşalım mı?” “Tabii,” dedi Elif, “Gel, ne oldu?” Serkan biraz duraksadı, “Sonra anlatırım,” dedi, “Ama seni bilgilendirmeliyim… ASM görevlerini yeniden gözden geçirelim. Hepimiz zaman zaman unutuyoruz,…